Guido van Rossum Kimdir? Python’un Kurucusunun Hayatı ve Kariyeri
Guido van Rossum, dünyanın en çok kullanılan programlama dillerinden Python’un kurucusudur. Hollandalı bilgisayar programcısı, Python’u Aralık 1989’da Amsterdam’daki CWI araştırma enstitüsünde bir tatil projesi olarak yazmaya başladı ve ilk sürümü Şubat 1991’de yayınladı. 2018’e kadar Python’un “ömür boyu iyiliksever diktatörü” (BDFL) olarak dilin yönünü belirledi. Google, Dropbox ve Microsoft’ta çalıştı; Mayıs 2026’da Microsoft’tan emekli oldu.
- Python’u kim buldu? Guido van Rossum (1989)
- Doğum: 31 Ocak 1956, Hollanda
- Eğitim: Amsterdam Üniversitesi, matematik ve bilgisayar bilimleri yüksek lisansı (1982)
- Çalıştığı yerler: CWI, CNRI, Zope, Google, Dropbox, Microsoft
- Bugün: Mayıs 2026’dan beri emekli, ABD’nin Kaliforniya eyaletinde yaşıyor
Python’u Kim Buldu, Nasıl Ortaya Çıktı?
Python’u Guido van Rossum buldu. 1980’lerde Amsterdam’daki matematik ve bilgisayar bilimleri araştırma enstitüsü CWI’da çalışırken, öğretim amaçlı geliştirilen ABC programlama dili ekibinde yer aldı. ABC’nin okunabilir yapısını seviyordu ama dilin genişletilmesi zordu.
Aralık 1989’da Noel tatilinde kendisini meşgul edecek bir hobi projesi ararken, ABC’nin güçlü yanlarını alıp eksiklerini gideren yeni bir dil yazmaya başladı. Kodun ilk sürümünü (0.9.0) Şubat 1991’de alt.sources haber grubunda paylaştı.
Neden “Python”? Dilin adı yılandan değil, Guido’nun sevdiği İngiliz komedi grubu Monty Python’ın “Monty Python’s Flying Circus” dizisinden gelir. Kısa, akılda kalıcı ve biraz da gizemli bir isim istiyordu.
Python Sürümleri ve Önemli Tarihler
| Tarih | Olay |
|---|---|
| Aralık 1989 | Guido, CWI’da Python’u yazmaya başlar. |
| Şubat 1991 | İlk sürüm (0.9.0) yayınlanır. |
| 1994 | Python 1.0 çıkar. |
| 2000 | Python 2.0 çıkar. |
| 2008 | Python 3.0 çıkar; dil, geriye dönük uyumluluğu bozan büyük bir temizlikten geçer. |
| 12 Temmuz 2018 | Guido BDFL görevini bırakır. |
| 1 Ocak 2020 | Python 2’nin resmi desteği sona erer. |
Guido van Rossum’un Kariyeri
| Yıllar | Kurum | Görev ve öne çıkan işler |
|---|---|---|
| 1977-1982 | SARA (Amsterdam akademik bilgisayar merkezi) | Öğrenciyken yarı zamanlı sistem programcısı |
| 1982-1995 | CWI | ABC dili ve Amoeba dağıtık işletim sistemi projeleri; Python’un doğuşu |
| 1995-2000 | CNRI (ABD) | Python’un geliştirilmesi; NIST’te misafir araştırmacı |
| 2000 | BeOpen.com | PythonLabs direktörü |
| 2000-2003 | Zope Corporation | PythonLabs direktörü |
| 2003-2005 | Elemental Security | Kıdemli dil mimarı |
| 2005-2012 | App Engine ekibi; şirket içi kod inceleme aracı Mondrian’ı ve açık kaynak Rietveld’i geliştirdi | |
| 2013-2019 | Dropbox | Python’a tür denetimi getiren mypy üzerinde çalıştı; 5 milyon satırı aşan sunucu kodunun Python 2’den 3’e taşınmasına yardım etti |
| 2019-2020 | Emeklilik | Dropbox’tan sonra kısa bir emeklilik dönemi |
| 2020-2026 | Microsoft | Distinguished Engineer; önce Geliştirici Bölümü, sonra CTO Ofisi. Mayıs 2026’da emekli oldu. |
“Ömür Boyu İyiliksever Diktatör” (BDFL) Ne Demek?
Python topluluğu Guido’ya şakayla karışık BDFL (Benevolent Dictator For Life, ömür boyu iyiliksever diktatör) unvanını verdi. Bu unvan, dil hakkındaki tartışmalarda son sözün onda olduğunu anlatıyordu. Guido, 12 Temmuz 2018’de yoğun tartışmalara yol açan bir dil önerisinin ardından bu görevi bıraktığını duyurdu. Python’un yönetimi bundan sonra topluluk tarafından seçilen beş kişilik bir Yönlendirme Kurulu‘na (Steering Council) geçti. Guido 2019’da bu kurulun ilk üyelerinden biri oldu, 2020 için aday olmadı.
Python’da kodun nasıl yazılacağını belirleyen stil rehberi, van Rossum’un da yazarları arasında olduğu PEP 8’dir. PHP dünyasında benzer kodlama kurallarını otomatik denetleyen araç ise CodeSniffer‘dır.
Guido van Rossum’un Aldığı Ödüller
| Yıl | Ödül |
|---|---|
| 1999 | Dr. Dobb’s Programlamada Mükemmellik Ödülü (Donald Becker ile) |
| 2002 | Özgür Yazılım Vakfı (FSF) Özgür Yazılımın Gelişimi Ödülü |
| 2003 | NLUUG Ödülü |
| 2006 | ACM Seçkin Mühendis |
| 2007 | USENIX STUG Ödülü |
| 2018 | Bilgisayar Tarihi Müzesi (Computer History Museum) Onur Üyesi |
| 2019 | CWI Dijkstra Fellow |
| 2023 | NEC C&C Ödülü |
Kişisel Hayatı
Guido van Rossum, eşi Kim Knapp ve oğluyla birlikte ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Belmont’ta yaşıyor. Kardeşi Just van Rossum yazı tipi tasarımcısıdır.
Aşağıdaki röportajda Python’un ortaya çıkışını kendi ağzından dinleyebilirsiniz:
Python SEO’da Ne İşe Yarar?
Bir SEO blogunda Python’un kurucusunu anlatmamın nedeni, Python’un bugün SEO çalışmalarının da önemli bir aracı olması. Örneğin:
- Search Console verilerini analiz etmek: API ile yüzlerce sayfanın tıklama, gösterim ve sıra verisini çekip hangi sayfanın güncellenmesi gerektiğini sıralamak. Bu sitenin içerik yenileme listesini hazırlarken ben de Python kullandım.
- Toplu teknik kontrol: Binlerce URL’nin durum kodunu, başlık etiketini veya yönlendirme zincirini birkaç dakikada kontrol etmek.
- Anahtar kelime gruplama: Büyük anahtar kelime listelerini anlam veya arama sonucu benzerliğine göre kümelemek.
- Raporları otomatikleştirmek: Her hafta tekrarlanan raporları elle hazırlamak yerine otomatik üretmek.
SEO tarafında Python ile yapılan işlerin çoğu, requests kütüphanesiyle sayfalara HTTP isteği göndermeye dayanır. İsteklerin nasıl çalıştığını HTTP request nedir yazısında anlattım.
