Sözcük Türevlendirme Nedir? SEO’da Türev Kelimelerle Anahtar Kelime Genişletme
Sözcük türevlendirme, bir kelimenin köküne yapım eki getirilerek yeni anlamlı kelimeler oluşturulmasıdır: göz → gözlük, kitap → kitapçı, sat- → satıcı gibi. SEO’da ise ana anahtar kelimeden türeyen bu kelimeleri ve onlarla kurulan uzun kuyruklu aramaları bulup içerik ve sayfa planına dahil etmek anlamına gelir. Türkçe eklemeli bir dil olduğu için tek bir kelimeden onlarca farklı arama türer ve bunların bir kısmı tamamen farklı arama niyeti taşır. Yeni bir sitenin rekabetin yüksek olduğu ana kelimeler yerine bu türevlerden başlaması, ilk trafiği kazanmanın en gerçekçi yoludur.
- Dilbilgisinde: Yapım ekleriyle yeni kelime türetmek (göz → gözlük).
- Çekim ekleri yeni kelime türetmez: elbise → elbiseler, elbiseyi (aynı anlam).
- SEO’da: Ana kelimeden türeyen kelime ve aramaları bulup doğru sayfalara eşlemek.
- Kritik nokta: Türeyen kelime farklı bir şey arıyorsa (elbiseci, elbiselik kumaş) ayrı bir sayfa gerekir.
Sözcük Türevlendirme Nedir? (Dilbilgisi)
Türkçede kelimeler köke ek getirilerek genişler. Bu ekler ikiye ayrılır:
- Yapım ekleri yeni bir kelime türetir ve anlamı değiştirir: göz → gözlük.
- Çekim ekleri kelimenin anlamını değiştirmez, cümledeki görevini belirler: göz → gözler, gözü, gözde.
Sözcük türevlendirme yalnızca yapım ekleriyle yapılır. Dört türü vardır:
| Tür | Örnekler |
|---|---|
| İsimden isim | göz → gözlük, kitap → kitapçı, su → sulu, tuz → tuzluk |
| İsimden fiil | su → sula-, baş → başla-, temiz → temizle- |
| Fiilden isim | yaz- → yazı, sev- → sevgi, sat- → satıcı, öde- → ödeme |
| Fiilden fiil | gör- → görün-, yaz- → yazdır-, sev- → sevin- |
SEO’da Sözcük Türevlendirme Neden Önemli?
SEO’da en sık yapılan hatalardan biri, yeni açılan bir sitenin doğrudan en rekabetçi ana kelimeye (“elbise”, “ayakkabı”, “avukat”) odaklanmasıdır. Yeni bir site bebeğe benzer: önce emeklemeyi, sonra yürümeyi öğrenmesi gerekir. Türev kelimeler ve uzun kuyruklu aramalar bu ilk adımlardır.
Türkçede bu iş, ekler yüzünden İngilizceden daha da önemlidir. Çünkü türeyen kelimelerin bir kısmı ana kelimeyle aynı şeyi aramaz:
| Arama | Kullanıcı ne istiyor? | Doğru sayfa |
|---|---|---|
| elbise / elbiseler | Elbise modellerini görmek | Kategori sayfası |
| uzun elbise | Belirli bir ürün türü | Alt kategori sayfası |
| elbiseci | Elbise satan bir mağaza | Mağaza / iletişim sayfası (yerel) |
| elbiselik kumaş | Elbise dikmek için kumaş | Tamamen farklı ürün kategorisi |
| uzun elbise nasıl kombinlenir | Bilgi, stil önerisi | Blog yazısı |
Google, “elbise” ile “elbiseler” gibi çekim eki almış kelimeleri genellikle aynı şekilde anlar; bunlar için ayrı sayfa açmanıza gerek yoktur. Ama “elbiseci” ile “elbiselik”i aynı sayfaya sıkıştırmak, iki niyeti de yarım karşılamak demektir.
Türev Kelimeler Nasıl Bulunur?
- Google otomatik tamamlama: Ana kelimeyi yazıp boşluk bırakın, alfabenin harflerini ekleyerek önerileri toplayın.
- “Diğer kullanıcılar şunları da sordu”: Arama sonuçlarındaki sorular uzun kuyruklu türevlerin en iyi kaynağıdır.
- İlgili aramalar: Sonuç sayfasının altındaki öneriler.
- Search Console: Sitenizin zaten göründüğü sorgular, hangi türevlerde şansınız olduğunu gösterir.
- Anahtar kelime araçları: Google Ads Anahtar Kelime Planlayıcı, Ahrefs, Semrush gibi araçlarla arama hacimlerini görün.
Bulduğunuz türevleri hangi sayfada hedefleyeceğinize karar vermek için: query mapping ve SERP analizi.
Örnek: 1 Kelimeden Bir İçerik Ağına
Aşağıdaki görselde ortadaki örümcek ana kelimenizi, ona bağlanan çapalar türettiğiniz kelimeleri, onlara bağlı simgeler de bu kelimeler için hazırladığınız sayfaları temsil ediyor:
Sadece elbise satan bir sitenin ana kelimesi “elbise”dir. Doğrudan bu kelimeye odaklanmak yerine önce “uzun elbise”, “kısa elbise” gibi türevlerle kategori sayfaları, ardından “uzun elbise nasıl kombinlenir” gibi uzun kuyruklu aramalarla blog yazıları hazırlanır. Bu sayfalar birbirine bağlandıkça site ana kelimede de güç kazanır.
Arama motorları bir kelimenin türevlerini birbiriyle ilişkilendirirken kelime vektörlerinden yararlanır; Türkçe gibi eklemeli dillerde bunun nasıl çalıştığını word vector yazısında bulabilirsiniz.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Anahtar kelime doldurmayın: Türevleri metne yapay şekilde serpiştirmek okunabilirliği bozar ve Google’ın spam politikalarına takılabilir.
- Aynı niyete iki sayfa açmayın: “elbise” ve “elbiseler” için ayrı sayfalar birbiriyle yarışır.
- Arama hacmine takılmayın: Az aranan ama satın alma niyeti yüksek uzun kuyruklu türevler genellikle daha çok dönüşüm getirir.
- Doğal dil kullanın: Eş anlamlılar ve farklı ifade biçimleri, Google’ın konuyu anlamasına türevler kadar yardım eder.
